ایزو

معرفی کاربردی ترین استانداردهای ایزو

در مقاله قبلی از سلسله مقالات استانداردهای ایزو، به مزایای مختلف حاصل از پیاده سازی استانداردهای ایزو در سازمان ها اشاره نمودیم و به توضیح خانواده استاندارد ایزو ۹۰۰۱ پرداختیم. در این مقاله به سایر استانداردهای محبوب اشاره می نماییم.

۲- ایزو ۱۴۰۰۰ مدیریت زیست محیطی

خانواده ایزو ۱۴۰۰۰ ابزاری عملی برای تمامی سازمان ها و کسب و کارها که به دنبال مدیریت مسئولیت زیست محیطی خود هستند، فراهم می نماید.

ایزو ۱۴۰۰۱:۲۰۱۵ و استاندارد های پشتیبانش مثل ایزو ۱۴۰۰۶:۲۰۱۱ بر روی سیستم های مدیریت زیست محیطی تمرکز دارند. استاندارد های دیگر از این خانواده بر روی روش های خاص مثل ممیزی ها، ارتباطات، تجزیه و تحلیل چرخه زندگی و همچنین چالش های زیست محیطی مانند تغییرات آب و هوا، متمرکز اند.

ایزو ۱۴۰۰۱:۲۰۱۵ :

ایزو ۱۴۰۰۱:۲۰۱۵ مجموعه ای از معیارهای مدیریت زیست محیطی بوده که قابلیت اخذ گواهی را دارد. (همه استانداردها امکان اخذ گواهی ندارند). این استاندارد یک روش و چهارچوبی را برای سازمان ها و کسب و کارها فراهم می کند که با دنباله روی از آن می توان به یک سیستم مدیریت زیست محیطی کارآمد رسید. این استاندارد برای هر سازمانی با هر نوع فعالیت، بخش یا اندازه ای قابل اجرا می باشد.

با استفاده از استاندارد ۱۴۰۰۱:۲۰۱۵ می توان این اطمینان را به مدیریت سازمان، پرسنل و همچنین ذینفعان خارجی داد که، همواره اثرات زیست محیطی اندازه گیری و بهبود می باید.

برای این استاندارد بیش از ۳۰۰ هزار گواهی در بیش از ۱۷۱ کشور دنیا صادر شده است.

۳- ایزو ۴۵۰۰۱ بهداشت و ایمنی شغلی:

هر روزه در دنیا بیش از ۶۳۰۰ نفر در اثر بیماری یا اتفاقات مرتبط با کار کشته می شوند که این تعداد نزدیک به ۲.۳ میلیون نفر در سال است.

تاثیر صدمات شغلی هم برای کارفرمایان و هم بر گسترش اقتصاد قابل توجه است، که از نتایج آن می توان به بازنشستگی پیش از موعد، غیبت کارکنان و افزایش حق بیمه اشاره کرد.

برای مبارزه با این مشکل، ایزو درحال توسعه یک استاندارد جدید به نام ۴۵۰۰۱ بهداشت و ایمنی شغلی می باشد. الزاماتی که به سازمان ها برای کاهش این اثرات با فراهم آوری چهارچوبی برای تقویت ایمنی کارکنان، کاهش ریسک های محیطی و ایجاد شرایط ایمن تر و مناسب تر برای کار در تمام دنیا کمک می کند.

این استاندارد در حال حاضر توسط کارشناسان کمیته  بهداشت و ایمنی شغلی توسعه یافته و دنباله رو دیگر سیستم های مدیریت عمومی مانند ۹۰۰۱ و ۱۴۰۰۱ می باشد.

این استاندارد برای چه کسانی مناسب است؟

ایزو ۴۵۰۰۱ برای استفاده تمامی سازمان ها صرف نظر از اندازه آن سازمان و ماهیت فعالیت آن در نظر گرفته شده است و می تواند با دیگر برنامه های سلامت و ایمنی از قبیل تندرستی کارگران ارتباط پیدا کرده و یکپارچه شود. همچنین نشان دهنده بسیاری از الزامات (نه همه الزامات) در این زمینه است.

۴- ایزو/۲۷۰۰۱IEC – مدیریت امنیت اطلاعات:

این استاندارد به سازمان ها برای حفظ امنیت اطلاعاتشان کمک می کند. استفاده از خانواده این استاندارد به سازمان ها کمک می کند که امنیت اطلاعات خود مانند اطلاعات مالی، دارایی های معنوی (نا مشهود)، اطلاعات کارکنان و یا اطلاعاتی که توسط اشخاص ثالث (مشتریان) به سازمان داده می شود را مدیریت کنند.

ایزو/۲۷۰۰۱IEC معروف ترین استاندارد در این خانواده است که الزامات مورد نیاز برای سیستم مدیریت امنیت داده ها را فراهم می آورد که به نام ISMS (information security management system ) شناخته می شود.

ISMS چیست؟

ISMS یک رویکرد سیستماتیک به مدیریت اطلاعات حساس (مهم) شرکت است به طوری که امن باقی بمانند. که شامل افراد، فرآیندها و سیستم های فناوری با استفاده از یک فرآیند مدیریت ریسک می باشد.

ISMS می تواند به کسب و کارهای کوچک، متوسط و بزرگ برای امنیت دارایی های اطلاعاتی در هر بخش کمک کند.

اخذ گواهی ایزو/۲۷۰۰۱IEC :

مانند دیگر استاندارد های سیستم های مدیریت، اخذ گواهی  ایزو/۲۷۰۰۱IEC امکان پذیر بوده اما الزامی نیست. بعضی از سازمانها تصمیم می گیرند که استاندارد را فقط برای منافعی که در عمل از آن کسب می کنند پیاده سازی کنند در حالی که بعضی دیگر برای ایجاد اطمینان عمل به استاندارد در مشتریان خود، تصمیم به اخذ گواهی می گیرند. سازمان ایزو گواهی تولید نمی کند. بسیاری از سازمان ها در دنیا گواهی ایزو/۲۷۰۰۱IEC را دارند.

۵- ایزو ۲۶۰۰۰ –  مسئولیت اجتماعی

کسب و کارها و سازمان ها در خلا و به تنهایی کار نمی کنند. بلکه ارتباطشان با محیط زیست و جامعه یک عامل مهم در توانایی آنها برای ادامه کار به طور موثر تر  بوده و همین امر به عنوان اندازه گیری عملکرد کلی سازمان قابل استفاده می باشد.

این استاندارد یک راهنما برای سازمان ها و شرکت ها می باشد، که نحوه فعالیت و مسئولیت اجتماعی آنها را مشخص می کند. یعنی اقدام و عمل سازمان در راه اخلاقی و شفاف سازی بوده که منجر به سلامت و رفاه جامعه می شود.

۶- ایزو ۲۶۰۰۰:۲۰۱۰ :

این استاندارد به جای الزام، راهنمایی های لازم را فراهم می آورد. بنابراین بر خلاف استاندارد های معروف ایزو، قابل به اخذ گواهی نمی باشد. در عوض مشخص می کند که مسئولیت اجتماعی چیست و به سازمان ها و کسب و کارها کمک می کند که به صورت کارآمد و موثر سهم مسئولیت اجتماعی خود را در سطح جهان افزایش دهند. این هدفِ تمامی سازمان ها فارغ از نوع فعالیت، اندازه و محل آنهاست.

این استاندارد در سال ۲۰۱۰ پس از ۵ سال مذاکره بین بسیاری از سهامداران در سراسر جهان راه اندازی شد. نمایندگانی از دولت ها، سازمان های غیر دولتی، صنعت، گروه های مصرف کننده و سازمان های کارگری در سراسر دنیا در توسعه آن نقش داشتند که نشان دهنده یک اجماع بین المللی می باشد.

۷- ایزو ۵۰۰۰۱ مدیریت انرژی

استفاده بهینه از انرژی کمک می کند تا سازمان در پول صرفه جویی و به حفظ منابع و مقابله با تغییرات آب و هوا کمک کند. ایزو ۵۰۰۰۱ از همه بخش های سازمان برای استفاده موثرتر از انرژی توسط توسعه سیستم مدیریت انرژی پشتیبانی می کند. که به نام EMS (energy management system) شناخته می شود.

ایزو ۵۰۰۱:۲۰۱۱ سیستم مدیریت انرژی

ایزو ۵۰۰۱  بر پایه بهبود مستمر از مدل سیستم مدیریت کیفیت و استفاده از استانداردهای معروف مانند ایزو ۹۰۰۱ و ایزو ۱۴۰۰۱ می باشد. این ایزو به سازمانها کمک می کند که سیستم مدیریت انرژی را در کنار  تلاش های کلی خود برای بهبود کیفیت و مدیریت زیست محیطی به صورت یکپارچه نگهداری کنند.

ایزو ۵۰۰۱:۲۰۱۱ چهارچوب الزامات مورد نیاز برای سازمان ها را فراهم می کند تا:

– یک خط مشی کارآمد تر برای استفاده از انرژی توسعه دهند.

– اهداف خود را ثابت و متناسب با خط مشی های سازمان کنند.

– استفاده از داده ها برای درک بهتر و تصمیم گیری در مورد استفاده از انرژی

– اندازه گیری نتایج

– بازبینی عملکرد خط مشی

– و در نهایت بهبود مستمر مدیریت انرژی

مانند دیگر استاندارد ها، اخذ گواهی ایزو ۵۰۰۱ ممکن است اما الزامی نیست. بعضی از سازمان ها تنها برای استفاده از مزایای آن اقدام به پیاده سازی این استاندارد می کنند و بعضی دیگر برای جلب اطمینان طرف های ذینفع، اقدام به اخذ گواهینامه کیفیت می کنند.

۸- ایزو ۲۲۰۰۰ مدیریت ایمنی مواد غذایی

ایزو ۲۲۰۰۰ از خانواده استاندارد های بین المللی می باشد که نشان دهنده مدیریت ایمنی مواد غذایی است.

عواقب مواد غذایی نا سالم می تواند بسیار خطرناک بوده و استاندارد مدیریت ایمنی مواد غذایی به سازمان ها برای شناسایی و کنترل خطرات ایمنی مواد غذایی کمک می کند. با توجه به اینکه امروزه محصولات غذایی بارها و بارها از کشور های مختلف صادر می شوند، استانداردها برای تضمین ایمنی زنجیره تامین مواد غذایی در جهان لازم هستند.

خانواده استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰ شامل تعدادی از استانداردهای مختلف می باشد که هر کدام یک جنبه خاص از مدیریت ایمنی مواد غذایی را شامل می شوند.

ISO 22000:2005 : شامل دستورالعمل کلی برای مدیریت ایمنی مواد غذایی.

ISO 22004:2014 : شامل مشاوره و توضیحات عمومی در مورد استفاده از ایزو ۲۲۰۰۰

ISO 22005:2007 : بر قابلیت ردیابی خوراک و مواد غذایی در زنجیره تامین تاکید دارد.

ISO/TS 22002-1:2009: شامل پیش نیاز خاصی برای تولید مواد غذایی می باشد.

ISO/TS 22002-2:2013 : شامل پیش نیاز خاصی برای تهیه غذا می باشد.

ISO/TS 22002-3:2011 : شامل پیش نیاز خاصی برای کشاورزی می باشد.

ISO/TS 22002-4:2013 : شامل پیش نیاز خاصی برای تولید بسته بندی مواد غذایی می باشد.

ISO/TS 22003:2013 : رهنمود هایی برای ممیزی و مراجع صدور گواهینامه.

ISO 22000:2005 : این استاندارد الزامات مورد نیاز برای سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی را فراهم می کند و قابل اخذ گواهی نامه می باشد. این استاندارد یک راهنمایی برای سازمانهایی است که احتیاج دارند توانایی خود را برای کنترل خطرات ایمنی غذایی برای تضمین مواد غذایی سالم نشان بدهند. این استاندارد برای هر سازمانی با هر اندازه و موقعیت در زنجیره تامین قابل استفاده است.

فقط توجه شود که این استاندارد در حال ویرایش است که پیش نویس آن از سال ۲۰۱۷ قابل دسترس می باشد و نسخه نهایی و بروز شده  آن تا اواخر ۲۰۱۸ انتشار می یابد.

ایزو ۱۳۴۸۵- دستگاه های پزشکی

ایمنی و کیفیت دو بحث غیر قابل انکار در صنعت دستگاه های پزشکی هستند. الزامات قانونی دقیقی که در سراسر چرخه عمر محصولات از تولید تا تحویل وجود دارند.  از سازمان های صنعتی انتظار می رود که مدیریت کیفیت و تضمین استقاده از بهترین شیوه ها را در کار خود نمایش دهند.

یک استاندارد مورد توافق بین المللی که مجموعه ای از الزامات مورد نیاز برای سیستم مدیریت کیفیت ویژه صنعت دستگاه های پزشکی است. این استاندارد به تازگی مورد بازنگری قرار گرفته و نسخه جدید آن مارچ ۲۰۱۶ منتشر شده است.

ایزو ۱۳۴۸۵ برای چه کسانی مناسب است؟

استاندارد ایزو ۱۳۴۸۵ برای سازمان هایی طراحی شده است که وظیفه ی طراحی، تولید، نصب و راه اندازی و تعمیر و نگهداری دستگاه های پزشکی و خدمات مرتبط با آن را دارند. همچنین قابل استفاده توسط اشخاص داخلی و خارجی مانند مراجع صدور گواهی برای کمک به ممیزی این گونه سازمان ها می باشد.

گواهی ایزو ۱۳۴۸۵:

مانند دیگرا ستانداردهای ایزوی سیستم مدیریت کیفیت، اخذ گواهی ایزو ۱۳۴۸۵ یک الزام برای این استاندارد نیست، و سازمان ها می توانند منافع زیادی از پیاده سازی این استاندارد بدون درگیر شدن در فرآیند اخذ گواهی بدست آورند. اگرچه اخذ گواهی می تواند نشان دهنده توجه سازمان به پیاده سازی درست این استاندارد باشد. سازمان ایزو به طور مستقل گواهی صادر نمی کند.

چرا استاندارد ایزو ۱۳۴۸۵ بازبینی شد؟

تمام اساندارد های ایزو برای حفظ ارتباط  با بازار و نیاز های روز سازمان ها هر ۵ سال یکبار تجدید نظر و باز بینی می شوند. استاندارد ایزو ۱۳۴۸۵:۲۰۱۶ برای پاسخ گویی به آخرین نیاز ها و تغییرات سیستم مدیریت کیفیت از جمله تغییر در تکنولوژی و الزامات قانونی و انتظارات ذینفعان طراحی شده است.

نقاط قوت کلیدی در آخرین تجدید نظر استاندارد ایزو ۱۳۴۸۵ چیست؟

نسخه جدید تاکید بیشتری بر روی مدیریت ریسک و تصمیم گیری بر مبنای مدیریت ریسک و همچنین تغییراتی در خصوص افزایش الزامات قانونی برای سازمان ها در زنجیره تامین دارد.

ایزو ۳۱۰۰۰- مدیریت ریسک:

تاثیرات ریسک ها می تواند عواقبی نظیر عملکرد اقتصادی، شهرت حرفه ای و خطرات زیست محیطی، ایمنی و اجتماعی برای سازمان ها داشته باشد. بنابراین مدیریت ریسک به خوبی به سازمان کمک می کند در محیط پر از عدم قطعیت پیرامون خود عملکرد مناسبی داشته باشند.

ایزو ۳۱۰۰۰:۲۰۰۹

ایزو ۳۱۰۰۰:۲۰۰۹، مدیریت ریسک – اصول و رهنمود ها، اصول و چارچوبی را برای فرآیند مدیریت ریسک فراهم می کند. این استاندارد برای تمامی سازمان ها با هر اندازه، نوع فعالیت و تعداد بخش قابل استفاده می باشد.

استفاده از ایزو ۳۱۰۰۰ به سازمان ها برای افزایش احتمال دستیابی به اهداف، بهبود شناسایی فرصت ها و تهدید ها، تخصیص و استفاده  موثر از منابع برای مقابله با خطرات کمک می کند. ایزو ۳۱۰۰۰ را نمی توان برای صدور گواهی استفاده کرد، با این حال راهنمایی هایی برای برنامه های ممیزی داخلی و خارجی ارائه می دهد. سازمان ها با استفاده از این استاندادر می توانند شیوه مدیریت ریسک خود را با یک معیار شناخته شده بین المللی مقایسه کرده و برای مدیریت موثر و مدیریت سازمانی خود اصول مناسب ارائه دهند.

[site_source_shortcode url=”https://www.iso.org/home.html”]iso[/site_source_shortcode]

امتیاز دهید
لینک کوتاه این مقاله : https://modirno.ir/8oVDx
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *